መእተዊ
ኢንዱስትሪ ክንክን ዓለባ ኣብ ዝሓለፈ ክፍለ ዘመን ሱር በተኻዊ ለውጢ ኣርእዩ እዩ። እቲ ኣብ ሓደ እዋን ምሉእ ብምሉእ ኣብ ማይ፡ ተሪር ሳሙናን ስራሕ ኢድን ዝምርኮስ ዝነበረ፡ ናብ ኣዝዩ ዝተራቐቐ፡ ብቴክኖሎጂ-ዝምራሕ ዓውዲ ተሰጋጊሩ። ኣብ ሕመረት ናይዚ ዘመናዊ ፍልቀት ደረቕ ጽሬት እዩ። ማሽን-ኣብ ክንዲ ማይ ብኬሚካላዊ መፍትሒታት ተጠቒምካ ረቀቕቲ ጨርቂ ንምጽራይ ዝተሃንጸ ፍሉይ ናይ ኢንዱስትሪ መሳርሒ ኮይኑ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዕጹው ከበሮ ካብ ዑደት ምሕጻብ ናብ ምሉእ ብምሉእ ደረቕ ኩነታት ብዘይ ገለ ጸገም ዝሰጋገር።
ንንግዳዊ ላውንድሪታት፣ ሆቴላት፣ ፋሽን ሃውስን ደረቕ ፅሬት ትካላትን ትኽክለኛ መሳርሒታት ምምራፅን ምዝዋርን ድሕሪ ደጊም ስርሒታዊ ውሳነ ጥራሕ ኣይኮነን፤ ንመኽሰብ፣ ንነዊሕ ዕድመ ክዳንን ንኣከባብያዊ ምኽባርን ዝጸሉ ወሳኒ ስትራተጂ እዩ። እዚ ኩለመዳያዊ መምርሒ ኣብ ዙርያ ዘመናዊ ማሽነሪታት ክንክን ዓለባ ዝርከብ ዝተሓላለኸ መካኒክስ፣ ኬሚካላዊ ቅርፅታት፣ ስርሒታዊ ረብሓታትን ቁፅፅራዊ መልክዓ ምድርን ይድህስስ።
ኣናቶሚን መትከል ስራሕን ናይ ምንቃጽ ጽሬት ማሽን
ሓደ ሰብ ንብቕዓት ዘመናዊ ደረቕ ጽሬት ማሽን ንምድናቕ፡ ኪኖ እቲ ካብ ዘይተበላሸወ-ሓጺን ዝተሰርሐ ደጋዊ ሸነኹ ክጥምትን ነቲ ዕጹው-ሉፕ ዝበሃል ስነ ህንጻኡ ክርድኦን ኣለዎ። ዘይከምተን ኣብ ክፉት ምፍሳስ ማይ ዝምርኮሳ መንበሪ መሕጸቢ ማሽናት፡ ንግዳዊ ኣሃዱታት ደረቕ ጽሬት ምሉእ ብምሉእ ባዕሎም-ዝተኸታተሉ ስነ-ህይወት ኮይኖም፡ መፍትሒታት ብቐጻሊ ዑደት ንምሕጻብ፡ ንምውጻእ፡ ንምንቃጽን ንምምላስን ዝተዳለዉ እዮም።
ምዕራፍ ምሕጻብን ምውጻእን
እቲ መስርሕ ኣብቲ ዝዘውር ውሽጣዊ ከበሮ (ወይ መሶብ) ይጅምር። ክዳውንቲ ናብቲ ከበሮ ይጽዓኑ፣ ድሕሪኡ ድማ ካብ መትሓዚ ታንክታት ብትኽክል ዝተለክዐ መጠን መፍትሒ ይዕለቕልቕ። እቲ ከበሮ እናተዘዋወረ ምስ ከደ፡ መካኒካዊ ተግባር ነቲ ክዳውንቲ የልዕሎን የውድቖን፣ እዚ ድማ እቲ መፍትሒ ናብቲ ጽሕጊ ኣትዩ ዘይቲ፡ ቅብኣትን ዝተሰረተ ሓመድን ክፈስስን የኽእሎ። መፍትሒታት ንተፈጥሮኣዊ ጽሕግታት ከም ጡጥ ወይ ሱፍ ከምቲ ማይ ስለዘሕብጥዎ፡ ጨርቅታት ብመዋቕሮም ርጉኣት ኮይኖም ስለ ዝጸንሑ፡ ምሽርሻር ይከላኸሉ። እቲ ናይ ምሕጻብ ዑደት ምስ ተዛዘመ፡ እቲ ማሽን ናብ ልዑል-ፍጥነት ዘለዎ ናይ ምውጻእ ምዕራፍ ይኣቱ፡ ነቲ መሶብ ብዝለዓለ G-ሓይልታት ብምሽክርካር፡ ነቲ ልዕሊ ዓቐን ፈሳሲ ካብቲ ክዳውንቲ ወጺኡ ናብቲ ስርዓተ ምፍታሕ ንምምላስ ይድርብዮ።
ስርዓት ምድስካልን ምፍታሕን (Distilation and Filtration System)
ዓቢ ፍልልይ ናይ ኢንዱስትሪ ጽሬት መሳርሒታት ናይ ገዛእ ርእሱ ናይ መስርሕ ፈሳሲ ናይ ምጽራይ ዓቕሙ እዩ። እቲ መፍትሒ ካብቲ ከበሮ ክወጽእ ከሎ፡ ብተኸታታሊ መጻወድያታት መጠወቒታት፡ መሸፈኒታት ልንትስን መጽረዪ ካርትሪጅን ሓሊፉ፡ ጽኑዕ ንጥረ ነገራት የወግድ። ካብኡ ድማ እቲ ኣዝዩ ዝረሰሐ መፍትሒ ናብ ሓደ ናይ ምድስካል ኣሃዱ (መብዛሕትኡ ግዜ "ስቲል" ተባሂሉ ይጽዋዕ) ይመሓላለፍ። ኣብዚ እቲ መፍትሒ ክሳብ ዝፈልሐሉ ደረጃ ይውዕይ እሞ ናብ ተንፋስ ይቕየር እሞ ከቢድ ዘይቲ፡ ቅብኣት፡ ቀለምን ተረፍ ሓመድን ይገድፍ። እዚ ተንፋስ እዚ ድሕሪኡ ናብ ኮንደንስር ይመሓላለፍ፣ ናብ ጽሩይ ፈሳሲ ኩነታት ተመሊሱ ይዝሕል፣ ንዝቕጽል ጽዕነት ድማ ናብቲ ጽሩይ መትሓዚ ታንክታት ይምለስ።
ምዕራፍ ምሕዋይ ምንቃጽን ምሕዋይ ተንፋስን
ናይ ምንቃጽ ጽሬት ማሽን "ዝነቅጽ" ባእታ ኣብ ተርሞዳይናሚክ ምህንድስና ማስተርክላስ እዩ። ድሕሪ ምውጻእ፡ እቶም ክዳውንቲ ገና ብመፍትሒ ርጥብታት እዮም። እቲ ማሽን በቲ ከበሮ ኣቢሉ ውዑይ ኣየር ብምዝውዋር ነቲ ኣብ ውሽጢ እቲ ዓለባታት ተዓጽዩ ዘሎ ተረፍ ፈሳሲ ተንፋስ ይገብሮ። እዞም ኬሚካላዊ ተንፋሳት ናብ ከባቢ ኣየር ከይሃድሙ፡ እቲ መፍትሒ-ዝተጻዕነ ኣየር ኣብ ልዕሊ መዝሓሊ ኮይል (ኤቫፖሬተር) ይሓልፍ። እቲ ኣዝዩ ዝሑል እቲ ተንፋስ መፍትሒ ተመሊሱ ናብ ፈሳሲ ክድምር ይገብሮ፣ እዚ ድማ ካብ ዝኾነ ተረፍ ማይ ብመንገዲ ፊዚካዊ መፍለዪ ተፈሊዩ ናብተን ጽሩያት ታንክታት ይምለስ። እቲ ኣየር ካብቲ ኬሚካል ምስ ተቐንጠጠ፡ ዳግማይ ይውዕይ እሞ፡ እቲ ክዳውንቲ ምሉእ ብምሉእ ክሳብ ዝነቅጽን ጨና ክሳብ ዝወጽእን ናብቲ ከበሮ ተመሊሱ ይለኣኽ።
ፍልቀት መፍትሕን ድሕነት ኬሚካላትን።
መካኒካዊ ብቕዓት ናይ ደረቕ ጽሬት ማሽን ብመሰረቱ ምስቲ ዝጥቀመሉ መፍትሒ ኬሚካላዊ ባህርያት ዝተኣሳሰር እዩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት፡ እቲ ኢንዱስትሪ ካብ ኣዝዮም ተለዋዋጢ፡ ተቓጻጺ ውህደታት ርሒቑ ናብ ኣዝዩ ርጉእ፡ ንኢኮ-ዝተመቻቸወ ኣማራጺታት ተሰጋጊሩ።
ፐርክሎሮኢቲሊን (ፐርክ)
ንዓሰርተታት ዓመታት፡ እቲ ብተለምዶ ፐርክ ተባሂሉ ዝፍለጥ ፐርክሎሮኢቲሊን፡ ዘይከራኸር ወርቃዊ መለክዒ ኢንዱስትሪ ደረቕ ጽሬት እዩ ነይሩ። ልዑል ጽፍሒን ብሉጽ ናይ ምቕባል ዓቕሙን፡ ድርቅና ዝመልኦ፡ ዘይቲ{1}}መሰረት ዝገበረ ርስሓት ኣብ ምእላይ ንምእማኑ ዘጸግም ውጽኢታዊ ገይርዎ። ይኹን እምበር፡ ፐርክ ከም ፍሉጥ ካርሲኖጀን ሰብን ርኡይ ብከላ ሓመድን ትሕተ-ምድራዊ ማይን ተባሂሉ ይምደብ። ብዙሓት ከበድቲ-ስራሕቲ ኢንዱስትሪ ትካላት ክሳብ ሕጂ ንፐርክ ኣብ ብጥብቂ ዝተቖጻጸራ፡ ሓሙሻይ-ወለዶ ዕጹዋት-ሉፕ ማሽናት ክጥቀማሉ እንከለዋ፡ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ግን ውሑስ ኣማራጺታት ንምድጋፍ ብቕልጡፍ ደረጃ ብደረጃ የቋርጾ ኣሎ።
ሃይድሮካርቦንን ሲሊኮንን-መሰረት ዝገበሩ መፍትሒታት
ምቁጽጻር ጸቕጢ እናወሰኸ ምስ ከደ፡ ኣፍረይቲ መሳርሒታት ንማሽናት ንመፍትሒታት ሃይድሮካርቦን ንምሕላው ኣመዓራረዩ። ሃይድሮካርቦን ካብ ፐርክ ንላዕሊ ውጽኢታዊን ኣዝዩ ልኡምን ኣማራጺ እዩ። ሕብርታት ከይቀንጠጠ ወይ ንረቂቕ ምልክትን ሴኲንን ከይጎድአ ስነ-ጥበባዊ ምትሕውዋስን ረቂቕ ናይ ምሸት ክዳንን ኣብ ምሕካም ኣዝዩ ዕዉት እዩ።
ጎኒ ጎኒ እዚ ድማ ፈሳሲ ሲሊኮን መፍትሒታት (ከም ግሪንኣርት) ተቐልቂሎም። ብፈሳሲ ሑጻ (SiO2) ዝቖመ ሲሊኮን መፍትሒ ብኬሚካል ዘይሰርሕ፣ ምሉእ ብምሉእ ዘይ-መርዛም ኮይኑ፣ ናብ ከባቢ እንተተለቒቑ ብተፈጥሮ ናብ ማይ፣ ካርቦን ዳይኦክሳይድን ሲሊካን ይበላሾ። ንሃይድሮካርቦንን ሲሊኮንን ዝተሰርሑ ማሽናት ፍሉያት ምውዓይን ምፍንጃርን-ዘይተፈንጀሩ ባእታታት የድልዮም ምኽንያቱ እዞም መፍትሒታት ዘይከምቲ ዘይ-ተቓጻጺ ፐርክ ዝዕቀን ፍላሽፖይንት ስለዘለዎም።
ዝተመሓየሹ ኣልኮላዊ መስተታትን ግላይኮል ኢተርን
እቲ ናይ መወዳእታ ዶብ ኣብ ኬሚካል ምህንድስና ንሕክምና ዓለባ ዝተመሓየሹ ኣልኮላዊ መስተታት ዘጠቓልል እዩ። እዞም መፍትሒታት እዚኣቶም ኣብ መንጎ እቲ ፐርክን ልኡም ባህሪ ሃይድሮካርቦንን ዘሎ ጋግ ይድልድሉ። ብሉጽ ሊፖፊሊክ (ዘይቲ-ዝፈስስ)ን ሃይድሮፊሊክን (ማይ-ዝፈስስ) ባህርያት ኣለዎም፣ እዚ ማለት ንኽልቲኡ ቅብኣት ዘለዎ ርስሓትን ኣብ ማይ{4}}ዝፈስስ ናይ ረሃጽ ርስሓትን ብሓንሳብ ክምክቱ ይኽእሉ፣ እዚ ድማ ኣድላይነት ብኢድ ቅድመ-ስፖቲንግ የጉድል።
ቁልፊ ረብሓታት ዘመናዊ መሳርሒታት ጽሬት ምድራቕ
ደረጃ-ናይ-ጥበብ ምድቃቕ ጽሬት ማሽን ምትግባር ንንግዳዊ ስርሓት ፍሉይ ተወዳዳሪ ብልጫታት ይህብ፣ ንዕቃበ ጨርቂ፣ ምሕደራ ሃፍቲን ስርሒታዊ ውጽኢትን ይቖርጽ።
ብሉጽ ምዕቃብ ጨርቂ
ማይ ንኣካላዊ ኣቃውማ ብዙሓት ተፈጥሮኣዊ ጽሕግታት ይቕይሮ። ጽሕጊ ሱፍ ይተሓዋወሱን ይሰርሑን፣ ሐርጭ ድምቀቱ ይስእን፣ ዝተሰፍዩ ክዳውንቲ ድማ ቅርጺ ዘለዎ ውሽጣዊ ሽፋን ይስእኑ። ደረቕ መፍትሒታት ንጂኦሜትሪ ፋይበር ስለዘይቅይር፡ ኣብዘን ፍሉያት ማሽናት ዝጽረጉ ክዳውንቲ፡ መበቆላዊ ቅርጾም፡ ቅርጾምን ድሙቕ ሕብሩን ይዕቅቡ። እዚ ድማ ንዕድመ ዩኒፎርምን ምዕሩግ ክዳውንትን ረቂቕ በፍታን ኣዝዩ የናውሖ።
መዳርግቲ ዘይብሉ ብቕዓት ሃፍቲ
ቀዳሞት ወለዶታት መሳርሒታት ደረቕ ጽሬት ተንፋስ ናብ ኣየር ስለ ዘውጽኡ፡ ሰፊሕ ብኽነት ኬሚካላትን ከቢድ ብከላን ኣስዒቡ። ዘመናዊ ዕጹው-ሉፕ ማሽናት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዑደት ካብ ዝጥቀሙሉ መፍትሒ ልዕሊ 99% ይመልሱ። ሓደ ኦፕሬተር ነቲ ኬሚካል ብቐጻሊ ብምድስካልን ብምውህሃድን፡ ንኣሽሓት ጽዕነት ተመሳሳሊ ዕስለ መፍትሒ ዳግማይ ክጥቀመሉ ይኽእል። ካብዚ ሓሊፉ እዘን ማሽናት ንዑደት ምሕጻብ ምስ ባህላዊ መስመራት ማይ ኮሙን ስለዘይተኣሳሰራ፡ ናይ ሓደ መሳለጥያ ኣሰር ማይ ብዓቢኡ የጉድላኦ፡ እዚ ድማ ኣጠቓቕማ ማይ ኣብቶም ንመዝሓሊ ስርዓታት ዝምግቡ መዝሓሊ ግምብታት ወይ ዕጹዋት-ሉፕ ቺለራት ጥራይ ይድርቱ።
ምዕቡል ኣውቶማቲክን ምምዕርራይን
ዘመናዊ ማሽናት ብዝተራቐቑ ፕሮግራማብል ሎጂክ ኮንትሮለርስ (PLCs) ዝተዓጠቑ እዮም። ኦፕሬተራት ንፍሉይ ዓለባታት ዝተመጣጠነ ልክዕን ብዙሕ{1}}መድረኻት ዘለዎን ኣሰራርሓ መግቢ ፕሮግራም ክገብሩ ይኽእሉ። ንኣብነት፡ ንከበድቲ ቆርበት ጃኬታት ዝኸውን ዑደት ትሑት ፍጥነት ከበሮ፡ ዝተናውሐ ናይ ምውጻእ ግዜን ማእከላይ ናይ ምንቃጽ ሙቐትን ክህልዎ እንከሎ፡ ንሲልክ ናይ መርዓ ልብሲ ዝኸውን ዑደት ግን ልኡም መካኒካዊ ስጉምቲ፡ ዝተሓተ መፍትሒ ምጥላቕን ትሑት-ሙቐት ምንቃጽን ንጸቕጢ ፋይበር ንምክልኻል ክጥቀም እዩ።
ጽገና፣ ደረጃታት ድሕነትን ምኽባር ስርዓታትን።
ኢንዱስትርያዊ ደረቕ ጽሬት ማሽን ምዝዋር ንመከላኸሊ ጽገናን ምኽባር ስርዓታትን ብጽኑዕ ምኽባር የድሊ። እዞም ስርዓታት እዚኣቶም ኣብ ትሕቲ ልዑል ሙቐታውን መካኒካውን ጸቕጢ ንዝተበላሸዉ ወይ ንዝተመሓደሩ ኬሚካላት ስለ ዝቆጻጸሩ፡ ሸለልትነት ንመካኒካዊ ውድቀት፡ ድኹም ውጽኢት ጽሬት ወይ ከቢድ ሕጋዊ መቕጻዕቲ ከስዕብ ይኽእል።
መዓልታዊን ሰሙናዊን ምክልኻል ጽገና
ቅኑዕ ኣፈፃፅማ ንምርግጋፅ ኦፕሬተራት መዓልታዊ ምርመራታት ክገብሩ ኣለዎም። እቲ መጻወድያ መጠወቒ-ዓበይቲ ፍርስራስ ከም ልሕሉሕ ሳንቲም፣ ኮላር ስታይን መጠወቒታትን ቅድሚ ናብ ፓምፕ ምብጽሖም ዝሕዝ መሶብ-ድሕሪ ነፍሲ ወከፍ ውሑዳት ዑደት ባዶ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ እዋን ዑደት ምንቃጽ ምቹእ ዋሕዚ ኣየር ንኽህሉ፡ ስክሪናት ሊንት ብቐጻሊ ክጽረጉ ኣለዎም፤ ዝተዓጽወ ናይ ልንት ስክሪናት ነቲ ኮምፕረሰር ዝያዳ ክሰርሕ የገድዶ፣ እዚ ድማ ናይ ምንቃጽ ግዜ የናውሖን ንሃልኪ ጸዓት ይውስኽን። ሰሙናዊ ጽገና ነቲ ናይ ምድስካል ተረፍ (መብዛሕትኡ ግዜ ስቲል ተረፍ ወይ "ኩካውት" ተባሂሉ ዝጽዋዕ) ምጽራይ ዘጠቓልል ኮይኑ፡ ብመሰረት ናይቲ ከባቢ ከባብያዊ ፕሮቶኮላት ከም ሓደገኛ ጎሓፍ ክሕዞን ክጉሓፍን ኣለዎ።
ምፍላጥ ምፍሳስን ምቁጽጻርን ሓፈሻዊ ትዕዝብቲ
ኣብ መብዛሕትአን ምዕቡላት ስልጣን ፍርዲ፡ ትካላት ሓለዋ ከባቢ፡ ትካላት ደረቕ ጽሬት፡ ጽኑዕ ምዝገባ ናይ መፍትሒ ማይልስ ክሕዛን ግዴታዊ ናይ ምፍሳስ ምፍላጥ መርመራታት ክገብራን ይጠልባ። ብኢድ ዝእሰሩ ሃሎጅን ወይ ፎቶኣዮናይዜሽን ዲቴክተራት ብምጥቃም፡ ኦፕሬተራት ጋስኬት፡ ቫልቭ፡ መላግቦ ሻምብቆን መዕጸዊ ማዕጾን ማይክሮ-ፍሰት ተንፋስ መፍትሒ እንተሃልዩ ክምርምሩ ኣለዎም። እቲ ማሽን ምሉእ ብምሉእ ኣየር ዘይኣትዎ መዕሸጊ ከምዘለዎ ምርግጋጽ፡ ኣብ ስራሕ ምቅላዕ ይከላኸልን ብዙሕ ወጻኢታት ዝሓትት ክሳራ ኬሚካላት የወግድን እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ናይ ስራሕ ቦታታት እኹል ንፋስ ብምርግጋፅን ንኦፕሬተራት ኣብ እዋን ልምድታት ፅገና ግቡእ ውልቃዊ መከላኸሊ መሳርሒታት (PPE) ብምሃብን ደረጃታት ጥዕና ስራሕ ክኽተላ ኣለወን።
መደምደምታ
ዘመናዊ ደረቕ ጽሬት ማሽን ፍጹም መስቀላዊ መንገዲ ኬሚካል ምህንድስና፣ መካኒካዊ ዲዛይንን ንቕሓት ከባብን ዝውክል እዩ። ካብቲ ትሑት መበገሲኡ ከም ክፉት-ኣንፋስ ዘለዎ፡ ብኬሚካል ተለዋዋጢ ስርዓት፡ ናብ ኣዝዩ ውጽኢታዊ፡ ዕጹው-ሉፕ ማርቨል በሲሉ፡ ንብሉጻት ዓለባታት ዓለምና ክዕቅብ ዝኽእል፡ ስነ-ህይወታዊ ኣሰር ድማ ብሓያል መንገዲ ከጉድል ዝኽእል እዩ።
ዕዳጋ ዓለባ ብስነ-ጥበባዊ ማይክሮፋይበርን ልዑል-ደረጃ ዝተሓዋወሰ ጨርቅን ምህዞታት እናቐጸለ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ጠለብ ልክዕ፡ መፍትሒ-መሰረት ዝገበረ ክንክን ክሓይል ጥራይ እዩ። ኣብ ምዕቡል፣ ብብዙሕ-መፍትሒ ዝሰማምዑ ማሽነሪታት ብብልሓት ፒኤልሲ ዝተዓጠቑ ወፍሪ ዝገብሩ ወነንቲ ትካላት ዝለዓለ ኣፈፃፅማ ፅሬት፣ መዳርግቲ ዘይብሉ ብቕዓት ሃፍቲን ጠቕላላ ቁፅፅራዊ ሰላም ኣእምሮን ንምርካብ ንነብሶም የቐምጡ። መጻኢ ክንክን ጨርቂ ኣብ ቀጻሊ ምጽራይ ናይዞም ኣውቶማቲክ ስርዓታት እዩ፣ እዚ ድማ ነቲ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ናብ ዝጸረየ፣ ሓምለዋይን ዝያዳ መኽሰብ ዘለዎን ኣድማስ ይመርሖ።
